قبل از هر گونه تجزیه و تحلیل آماری لازم است که مقیاس اندازه گیری متغیرهای مورد نظر را مشخص نماییم.
انواع مقیاس اندازه گیری عبارتند از ، اسمی ، ترتیبی ، فاصله ای و نسبتی که توضیح هر کدام به شرح زیر است :
....
الف ) متغیرهای کیفی :
1- مقیاس اسمی : متغیرهایی هستند که جنبه کیفی یک صفت را در نظر گرفته. بدین معنا که کدهایی که به پاسخ اختصاص داده می شوند اولویتی بر یکدیگر ندارند.
مثال : متغیر نوع رنگ : سفید: 1 ، سیاه : 2 ، زرد : 3
مثال : جنسیت : خانم :1 ، آقا : 2
2- مقیاس ترتیبی : متغیرهایی هستند که در آنها ، مقادیر مختلف نمراتی که به پاسخ ها اختصاص داده می شوند بیان شدت و ضعف آن صفت می باشد.
مثال : متغیر میزان رضایت : 1 : ناراضی ، 2: متوسط ، 3: راضی
ب) متغیرهای کمی :
1- مقیاس فاصله ای : متغیرهایی هستند با درجات مساوی که امکان اندازه گیری یک متغیر را به ما می دهند.
مثال : متغیرهای سن ، میزان ، میزان درآمد.
2- مقیاس نستبی : برای اندازه گیری متغیرهایی که مبدا سنجش آنها صفر مطلق است.
مثال : متغیر دمای آب
نکته : اغلب این دو مقیاس را یکی در نظر می گیرند.